छापा संस्करण

काठमाडौं – प्रेस काउन्सिल नेपालले सञ्चारमाध्यम, सामाजिक सञ्जाल, युट्युब च्यानल र फेसबुक पेजहरूमा तथ्यपूर्ण र विश्वसनीय सामग्री सम्प्रेषणको लागि अपिल गरेको छ। काउन्सिलले विभिन्न डिजिटल प्लेटफर्महरूबाट फैलाइएका समाचार र सामग्रीहरूको गुणस्तर सुधार गर्नका लागि नयाँ कदम चालेको छ।

सामग्रीको विश्वसनीयता बढाउन आग्रह

प्रेस काउन्सिलका सहप्रवक्ता एवम् सूचना अधिकारी रामशरण बोहराद्वारा जारी विज्ञप्तिमा विभिन्न पेज, युट्युब च्यानल, र फेसबुक पेजका सञ्चालकहरूलाई नाम, ठेगाना स्पष्ट रूपमा उल्लेख गर्न आग्रह गरिएको छ। विज्ञप्तिमा भनिएको छ, "तथ्यहीन सामग्रीले आमसञ्चार माध्यमको विश्वसनीयतामा आँच पुर्‍याउने भएकाले सञ्चालकहरूलाई पारदर्शिता कायम राख्न अनुरोध गरिएको छ।"

अनुगमन र सचेतना अभियान

प्रेस काउन्सिलले सामाजिक सञ्जालमा फैलिएका आपत्तिजनक सामग्रीहरूको अनुगमन गर्दै प्रवृत्तिगत अध्ययनसमेत गरिरहेको छ। काउन्सिलका अनुसार, अनुगमनका क्रममा भेटिएका गलत जानकारी र भ्रामक समाचारलाई सच्याउन सचेतना अभियान सञ्चालन गरिएको छ। काउन्सिलले यस किसिमका सामग्रीहरूले समाजमा नकारात्मक प्रभाव पार्न सक्ने भएकाले सुधारात्मक कदम चालिएको बताएको छ।

बेग्लै कार्यविधि कार्यान्वयनमा

युट्युब च्यानल, अनलाइन टिभी र अन्य सामाजिक सञ्जाल पेजहरूलाई व्यवस्थित गर्न प्रेस काउन्सिलले विशेष कार्यविधि बनाएको छ। यस कार्यविधिले सामग्री सम्प्रेषणमा सहजता ल्याउने र गुणस्तरीयता सुनिश्चित गर्ने उद्देश्य राखेको छ। विज्ञप्तिमा भनिएको छ, "सामाजिक सञ्जालमा फैलाइने सामग्रीलाई व्यवस्थित र विश्वसनीय बनाउन नयाँ मापदण्ड लागू गरिएको छ, जसले सामाजिक सञ्जाल प्रयोगकर्ताहरूलाई जिम्मेवार बनाउन मद्दत पुग्नेछ।"

पत्रकार आचारसंहिता पालना अनिवार्य

प्रेस काउन्सिलले सञ्चारमाध्यमसँग आबद्ध भएका सामाजिक सञ्जालहरू, जस्तै युट्युब च्यानल र फेसबुक पेजहरूमा सम्प्रेषित सामग्रीका सम्बन्धमा गम्भीर ध्यान दिएको छ। काउन्सिलले स्पष्ट पारेको छ कि त्यस्ता सामग्रीमा कुनै उजुरी प्राप्त भएमा वा स्वअनुगमनबाट कैफियत देखिएमा पत्रकार आचारसंहिताबमोजिम कारबाही गरिनेछ।

काउन्सिलका अनुसार, पत्रकार आचारसंहिता मिडियामा मात्र सीमित नभएर डिजिटल मिडिया र सामाजिक सञ्जालमा पनि लागू हुन्छ। विज्ञप्तिमा भनिएको छ, "अनलाइन प्लेटफर्ममा सामग्रीको गुणस्तर सुधार गर्न र विश्वसनीयता कायम राख्न प्रेस काउन्सिलले निगरानी बढाएको छ।"

पत्रकार आचारसंहिताको उल्लङ्घन हुँदा कारबाही

यदि सामाजिक सञ्जालमा सञ्चारमाध्यमसँग सम्बन्धित पेज वा च्यानलहरूले पत्रकार आचारसंहिताको उल्लङ्घन गर्छन् भने, उनीहरूमाथि आवश्यक कारबाही हुनेछ। काउन्सिलले विशेष रूपमा यस्ता च्यानलहरूले प्रचार सामग्री वा भ्रामक समाचार सम्प्रेषण नगर्न चेतावनी दिएको छ। काउन्सिलका अनुसार, गलत जानकारी फैलाउने व्यक्तिहरूलाई उचित कारबाही गर्ने व्यवस्था गरिएको छ।

सामाजिक सञ्जालको व्यवस्थित प्रयोगको आवश्यकता

सामाजिक सञ्जाल र अनलाइन मिडियाको तीव्र प्रयोगले समाचार सम्प्रेषणलाई सहज बनाए पनि, यसले तथ्यहीन र आपत्तिजनक सामग्रीको जोखिम पनि बढाएको छ। काउन्सिलले यस्ता जोखिमलाई न्यूनिकरण गर्न उचित कार्यविधि र नियमहरूको परिपालना गर्न सल्लाह दिएको छ। काउन्सिलका अधिकारीहरूले भनेका छन्, “सञ्चारमाध्यमको पारदर्शिता, विश्वसनीयता, र पत्रकार आचारसंहिता पालना अनिवार्य छ। यसले मात्र सही जानकारी प्रवाह र सामाजिक उत्तरदायित्व कायम रहन्छ।”

सम्प्रेषित सामग्रीका लागि थप मापदण्ड

काउन्सिलले पत्रकार आचारसंहिता कार्यान्वयन गर्नका लागि नयाँ मापदण्डहरू पनि तयार पारेको छ। सामाजिक सञ्जाल पेज, युट्युब च्यानल, र अन्य डिजिटल प्लेटफर्महरूमा प्रसारण गरिने सामग्रीमा तथ्य परीक्षण, स्रोतको प्रमाणिकता, र विश्वसनीयताको जाँच अनिवार्य गरिएको छ। यसरी प्रस्तुत गरिएका सामग्रीहरूले समाजमा सकारात्मक प्रभाव पार्न सघाउने अपेक्षा गरिएको छ।

डिजिटल मिडियाका लागि सुधारात्मक कदम

प्रेस काउन्सिलले डिजिटल मिडियालाई मर्यादित र जिम्मेवार बनाउनका लागि सुधारात्मक कदम चालिरहेको छ। यसमा अनुगमन, तथ्य परीक्षण, र सचेतना कार्यक्रमका साथै, सार्वजनिक उजुरीहरूको समाधान प्रक्रियामा पनि ध्यान दिइएको छ। काउन्सिलका अधिकारीहरूका अनुसार, “सामाजिक सञ्जालको दुरुपयोग रोक्न र मिडियाको विश्वासयोग्यता बढाउनको लागि कडाइका साथ निगरानी गरिनेछ।”

निष्कर्ष:
प्रेस काउन्सिल नेपालले आमसञ्चार माध्यमहरू र सामाजिक सञ्जालमा प्रसारित सामग्रीको गुणस्तर सुधार गर्न विशेष ध्यान दिएको छ। काउन्सिलको पहलले मिडियामा पारदर्शिता, जिम्मेवारी, र विश्वसनीयता कायम गर्न मद्दत पुर्‍याउनेछ। यस किसिमको अपिल र सुधारात्मक कदमले नेपाली मिडियाको विश्वासलाई बलियो बनाउने अपेक्षा गरिएको छ।