छापा संस्करण

ताप्लेजुङको सिरिजंघा गाउँपालिका–६ मामाङखेमा अवस्थित लिम्बू सांस्कृतिक संग्राहलयमा आएको बाढी पन्छाउने कार्य सुरु गरिएको छ। यस ऐतिहासिक संग्राहलयमा गत असारको पहिलो साता आएको बाढी र पहिरोले ठूलो क्षति पुर्‍याएको थियो। संग्राहलयको अस्तित्व नै संकटमा परेको देखेर माओवादी केन्द्रको युवा संगठन योङ कम्युनिस्ट लिग -वाईसिएल_ नेपालको ताप्लेजुङले बाढी पन्छाउने जिम्मा लिएको हो।

वाईसिएल ताप्लेजुङका अध्यक्ष कैलाश माबोका अनुसार, यो कार्य मामाङखे वडा कमिटीको श्रमदानबाट सुरु गरिएको हो, जसमा ४० जना युवाहरुले सक्रिय रुपमा भाग लिएका छन्। सफाइ अभियानको पहिलो दिनमै करिब ४० प्रतिशत काम सम्पन्न भएको अध्यक्ष माबोले बताएका छन्। वाईसिएलको पहलमा सुरु भएको यो अभियान बाढीले पुर्‍याएको क्षतिलाई सम्बोधन गर्न महत्त्वपूर्ण मानिएको छ, जसले संग्राहलयलाई पुनर्स्थापना गर्न योगदान गर्नेछ।
बाढीले ऐतिहासिक धरोहरलाई क्षति

लिम्बू सांस्कृतिक संग्राहलय ताप्लेजुङको सांस्कृतिक धरोहरको महत्त्वपूर्ण प्रतीक हो। यहाँ लोपोन्मुख र ऐतिहासिक रूपमा महत्त्वपूर्ण सामान तथा दस्तावेजहरू सङ्ग्रहित छन्। तर, असारको बाढीले यस क्षेत्रको प्राकृतिक सौन्दर्य मात्र होइन, संग्राहलयको संरचनात्मक पक्षलाई पनि गम्भीर क्षति पुर्‍याएको थियो। बाढी र पहिरोले संग्राहलयका विभिन्न भागहरूलाई जीर्ण अवस्थामा पुर्‍याएको छ। बाढी पसेपछि लामो समयसम्म सफाइको काम सुरु नभएको हुँदा संरचनाहरूमा थप नोक्सानी पुगेको छ।

वाईसिएलका अध्यक्ष माबोका अनुसार, बाढी पसेको चार महिनासम्म कुनै पनि सरोकारवाला निकायले यस क्षेत्रमा चासो नदेखाएका कारण उनीहरूलाई यो कदम उठाउन प्रेरित गरेको हो। माबोले भने, "संग्राहलयको अस्तित्व संकटमा रहेको देखेर हामीले सफाइ अभियानको सुरुवात गरेका छौं। हाम्रो प्रयास भनेको बाढी पन्छाएर यसको संरचना जोगाउनु हो।"

स्थानीय युवाहरूको सहयोग

वाईसिएलले स्थानीय युवाहरूलाई संगठित गरेर श्रमदानमार्फत सफाइ अभियानलाई अगाडि बढाएको छ। ४० जना युवाहरूको सहभागितामा पहिलो चरणको काम सुरु भएको हो। तर, सबै काम एकै दिनमा सम्पन्न गर्न नसकिएको र दोस्रो दिनको लागि अर्को मिति तय गरिने जानकारी वाईसिएलले दिएको छ। अध्यक्ष माबोका अनुसार, हाल अलैँचीको सिजन भएकाले अधिकांश युवा खेतीमा व्यस्त छन्, जसले गर्दा सफाइ कार्यलाई निरन्तरता दिन चुनौतीपूर्ण बनेको छ। तर, उनीहरूले छिट्टै बाँकी रहेको काम पुरा गर्ने लक्ष्य राखेका छन्।

ऐतिहासिक सम्पत्तिको संरक्षण

लिम्बू सांस्कृतिक संग्राहलय लिम्बू समुदायको सांस्कृतिक सम्पत्तिको महत्वपूर्ण धरोहर हो। यहाँका विभिन्न पुरातात्त्विक सामग्री, दस्तावेजहरू र सांस्कृतिक सम्पत्ति सामुदायिक पहिचानसँग गाँसिएका छन्। यसको संरक्षण र प्रवर्द्धनको लागि स्थानीय समुदायको सक्रियता आवश्यक छ। बाढीले पुर्‍याएको क्षति र सफाइको अभावले यस सम्पत्तिको अस्तित्वलाई नै संकटमा पारेको छ। यही कारणले वाईसिएलले आफ्नो जिम्मेवारी ठानेर यस अभियानलाई अगाडि बढाएको हो।

वाईसिएलले यसअघि पनि ताप्लेजुङका विभिन्न स्थानमा श्रमदानमार्फत विपद् व्यवस्थापनमा सहयोग गरेको छ। केही समयअघि फक्ताङलुङ गाउँपालिकाको सभाहलमा पसेको बाढी तथा लेदो पन्छाउने कार्यमा पनि वाईसिएलले सक्रिय सहभागिता जनाएको थियो। उक्त अभियानमा करिब १०० जना युवाहरूले श्रमदान गरेका थिए, जसले स्थानीय तहमा वाईसिएलको प्रभाव र योगदानलाई देखाउँछ।

निरन्तरता र आगामी योजना

पहिलो दिनको काम पूरा भए पनि सम्पूर्ण सफाइ कार्य पूरा हुन अझै समय लाग्ने अनुमान छ। अलैँचीको सिजन सकिएपछि युवाहरू खेतीबाट फुर्सद पाएपछि पुनः सफाइ अभियानलाई तीव्रता दिइनेछ। वाईसिएलले सांगठनिक रुपमा युवा शक्तिलाई संगठित गरेर श्रमदानका माध्यमबाट समुदायमा सकारात्मक परिवर्तन ल्याउने लक्ष्य लिएको छ।

संग्राहलयको पुनर्निर्माण र यसको सांस्कृतिक महत्त्वलाई जोगाउन यो सफाइ अभियान एउटा महत्वपूर्ण कदम भएको छ। वाईसिएलका अध्यक्ष माबोले भनेझैं, "हाम्रो यो प्रयास संग्राहलयको संरचना मात्र होइन, हाम्रो सांस्कृतिक धरोहरलाई पनि बचाउने हो।"

यस अभियानले स्थानीय समुदायमा सकारात्मक प्रभाव पार्ने अपेक्षा गरिएको छ। साथै, स्थानीय निकाय र अन्य सरोकारवालाहरूले पनि यसलाई एउटा सन्देशको रूपमा लिन सक्नेछन् कि ऐतिहासिक सम्पत्तिहरूको संरक्षणको जिम्मेवारी सबैको हो।