छापा संस्करण

कम्भकर्ण(फक्ताङलुङ) हिमाल, जो ताप्लेजुङ जिल्लामा अवस्थित छ, विश्वको ३२ औं र नेपालको १५ औं अग्लो हिमाल हो। यसको मनमोहक दृश्य र जैविक विविधता पर्यटकहरूको प्रमुख आकर्षण बनेको छ । तर, पछिल्ला वर्षहरूमा बाह्य र आन्तरिक पर्यटकहरूको बढ्दो आगमनले यस क्षेत्रको प्राकृतिक सौन्दर्यमा नकारात्मक असर पुर्याएको छ । यस हिमालको आधार शिविरमा फोहोरको थुप्रै समस्या देखिएको थियो । यस समस्याको समाधान गर्न महेन्द्र आधारभुत विद्यालयका शिक्षकहरूले एक महत्त्वपूर्ण पहल गरेका छन् ।

फोहोर संकलनको प्रक्रिया
विद्यालयका शिक्षक र शिक्षिकाहरूले फोहोर संकलनको लागि एक अभियान सुरु गरे। निमित्त प्रधानध्यापक विवश केदेमका अनुसार, फोहोर संकलन गर्ने यो प्रयास हिमालको सौन्दर्य र जैविक विविधता संरक्षण गर्नको लागि अत्यन्त महत्त्वपूर्ण थियो। यस अभियानमा कुम्भकर्ण हिमालको आधारशिविरमा पुगेका शिक्षकहरूले पर्यटक र तीर्थयात्रीहरूद्वारा छरिएका फोहोरहरूलाई संकलन गरे।
शिक्षक अभिशेक लिम्बूका अनुसार, विभिन्न प्रकारका फोहोरहरू, जस्तै प्लाष्टिक, खाद्य वस्तुहरूको खोल, कपडा आदि चार बोरा संकलन गरिएको थियो। यो फोहोर केवल भौतिक सरसफाईको कुरा मात्र होइन, बरु हिमालको पारिस्थितिकीमा पनि सकारात्मक प्रभाव पार्न महत्त्वपूर्ण छ।

फोहोरको समस्या

कुम्भकर्ण हिमालमा फोहोरको समस्या न केवल सौन्दर्यको ह्रास हो, तर यसले स्थानीय पारिस्थितिकी प्रणालीमा पनि गम्भीर असर पुर्याउँछ। पर्यटकहरूले आफ्नो भ्रमणको क्रममा फोहोर छोड्दा, यसले प्राकृतिक वातावरणमा गंदगी र प्रदूषण निम्त्याउँछ। यो स्थिति दीर्घकालीन रूपमा हिमालको जैविक विविधता र स्थानीय जीवनशैलीमा नकारात्मक प्रभाव पार्न सक्छ।
अभियानको महत्त्व

फोहोर संकलनको यो अभियानले एक तर्फ जहाँ स्थानीय समुदायलाई जागरूक बनायो, त्यतिन्जेल अन्य क्षेत्रका मानिसहरूलाई पनि प्रेरित गर्ने काम गर्यो। महेन्द्र आधारभुत विद्यालयका शिक्षकहरूले एक मिसाल प्रस्तुत गर्दै भनेका छन् कि प्राकृतिक स्रोतको संरक्षणमा सबैको जिम्मेवारी हुन्छ। यसले भविष्यका लागि एक सकारात्मक सन्देश दिन्छ र पारिस्थितिकी तंत्रलाई बचाउनका लागि आवश्यक कदम चाल्न प्रेरित गर्दछ।
परिणाम र आगामी योजना
कम्भकर्ण हिमालको यो फोहोर संकलन अभियान सफल रह्यो र यसले स्थानीय समुदायको सहभागिता र जागरूकता बढाउने लक्ष्य हासिल गर्यो। भविष्यमा, यस प्रकारका थप कार्यक्रमहरूको आयोजना गरिने योजना बनाइएको छ। यसले न केवल फोहोरको समस्या समाधान गर्ने, तर स्थानीय र बाह्य पर्यटकहरूको मानसिकता परिवर्तन गर्ने दिशा पनि निर्देशित गर्नेछ।
निष्कर्ष
कुम्भकर्ण हिमालमा गरिएको फोहोर संकलनको यो पहल एक उदाहरण हो जसले अन्य हिमाली क्षेत्रहरूमा पनि फोहोरको समस्या समाधान गर्न प्रेरित गर्न सक्छ। हिमालको सौन्दर्य र जैविक विविधता संरक्षणमा सबैको सहभागिता आवश्यक छ। यस अभियानले हामीलाई याद गराउँछ कि हाम्रो प्राकृतिक सम्पदाको रक्षा गर्न हामी सबै जिम्मेवार छौं। यदि हामी अहिले नै सचेत र सक्रिय नहौं भने, हाम्रो प्राकृतिक स्रोतहरू र सौन्दर्यले दीर्घकालमा क्षति सहन गर्नुप¥योस, जसको परिणाम हामीले भोग्नुपर्ने हुन्छ।

कुम्भकर्ण हिमालको फोहोर संकलन अभियानको उदाहरणले हामीलाई एउटा महत्त्वपूर्ण पाठ सिकाउँछः प्राकृतिक संरक्षणका लागि सामूहिक प्रयास र जागरूकता आवश्यक छ।